ชาข้น (濃茶 koicha)

Standard

P1180276cr

มัตจะ ซึ่งเป็นชาเขียวชนิดโม่เป็นผงละเอียดของญี่ปุ่น มีวิธีการชงอยู่ ๒ วิธี คือ ชงเป็นชาบางวิธีหนึ่ง และชงเป็นชาข้นอีกวิธีหนึ่ง ทั่วไปก็มักจะบอกกันว่าชาจางชงต่อ ๑ คนดื่มใช้่ผงชาปริมาณ ๑ ช้อนครึ่ง ส่วนชาข้นใช้ปริมาณชา ๓ ช้อนต่อคน ด้วยความที่ชาข้น เข้มข้นมากเวลาชงชาข้น จึงไม่สามารถเตรียมชาข้นสำหรับดื่ม ๑ คนได้ เพราะชาจะจับกับแปรงชงชาและชามจนแทบไม่เหลือชาที่จะเทดื่มได้ ในทางพิธีชาญี่ปุ่นการเตรียมชาข้นจึงมักเตรียมสำหรับคนดื่ม ๓-๕ คน

จากความเข้มข้นของชาที่บังคับให้ต้องเตรียมชาสำหรับ ๓-๕ คนในชามใบเดียว การดื่มชาข้นจึงเป็นการบังคับให้ทุกคนต้องดื่มชาร่วมจากถ้วยใบเดียวกัน การดื่มชาข้นจึงเป็นพิธีกรรมยืนยันความเป็นอันหนึ่งอันเดียว และความไว้เนื้อเชื่อใจกัน

โอตานิ โยชิทสึกุ (大谷 吉継 otani yoshitsuku) ซึ่งเป็นนักรบในสังกัดของ โตโยโตมิ ฮิเดโยชิ (豊臣 秀吉 toyotomi hideyoshi) ผู้่รวมดินแดนญี่ปุ่นเข้าเป็นปึกแผ่น โยชิทสึกุ นั้นป่วยเป็นโรคเรื้อน ในพิธีชาคราวหนึ่ง โยชิทสึกุ ดื่มชาก่อน และทำน้ำหนองหยดลงไปในถ้วยชาด้วยความไม่ระวัง เมื่อถ้วยชาถูกส่งต่อๆไปผู้ที่จะต้องดื่มชาต่อจาก โยชิทสึกุ รู้สึกรังเกียจและกลัวจะติดโรคจากน้ำชา จึงทำท่าแสร้งว่าดื่มชาแต่ไม่มีใครกล้าดื่มจริงเลย ท้ายสุดในวงน้ำชานั้นมีเพียง อิชิดะ มิตสุนาริ (石田 三成 ishida mitsunari) ที่ดื่มชาถ้วยนั้นรวมทั้งนำ้หนองของ โยชิทสึกุ ไปจนหมด หลังจาก ฮิเดโยชิ ตายลง เกิดการแย่งชิงอำนาจระหว่างนักรบสองฝ่าย ฝ่ายหนึ่งนำโดย โตกุงาวา อิเอยาสุ (徳川 家康 tokugawa ieyasu) อีกฝ่ายมี อิชิดะ มิทสึนาริ  เป็นผู้นำ ด้วยความตระหนักในมิตรภาพครั้งนั้น โยชิทสึกุ จึงได้เลือกอยู่ข้าง มิทสึนาริ และสู้ตายถวายหัวอย่างกล้าหาญในสนามรบ แม้จะตาบอดจากโรคเรื้อนที่เป็นอยู่

 

สำหรับผู้ที่ดื่มชา ที่แสวงหารสชาติอันโอชะ มัตจะที่ชงแบบชาข้น ไม่น่าจะเป็นเครื่องดื่มที่ดื่มได้อร่อยเลยสำหรับผู้ที่เริ่มต้นดื่มชา ชาที่จะใช้ชงเป็นชาข้นและสามารถดื่มได้ จะต้องเป็นชาที่มีคุณภาพสูง ยิ่งชามีคุณภาพต่ำมากเท่าไหร่ ความสาก ความฝาด และกลืนลงคอได้โดยยากก็ยิ่งเพิ่มมากขึ้นเท่านั้น ในช่วงหลายปีแรกที่ดื่มชาข้น โดยชาที่ใช้ล้วนเป็นชาคุณภาพสูงจากหลายหลายผู้ผลิต ตัวผมเองไม่เคยรู้สึกว่าชาข้นมีความอร่อยให้สัมผัสได้เลย

คำถามคือ ถ้าชาข้นมันไม่อร่อยขนาดนั้น เราจะชงชาข้นดื่มไปทำไม คำตอบ คือ กชาข้นทำให้เราสามารถลิ้มรสบางอย่างที่อาจจะหาพบได้ในชาบาง ซึ่งความอร่อย น่าลอ้มลองนั้นเป็นเรื่องที่จะต้องค้นหา สำหรับผมเองครั้งแรกที่รู้สึกว่าชาข้นกินอร่อยเมื่อใช้ “นาริโนะ” ซึ่งเป็นมัตจะที่คุณภาพสูงเป็นพิเศษ ผลิตขึ้นจากชาพันธุ์นาริโนะ ชาข้นที่ชงจาก นาริโนะ ให้ความรู้สึกหอมมันราวดื่มชอคโกแลตดำคุณภาพสูง มีความปราณีต ซับซ้อน นุ่มลื่น กลืนง่าย ยังให้กลิ่นรสที่คงค้างในปากที่ทอดยาว โดยแปรเปลี่ยนอย่างกลมกล่อมตลอดเวลานานนับสิบนาที  สำหรับผมเอง นาริโนะ ก็ยังเป็นมัตจะคุณภาพยอมเยี่ยม ที่ยากจะหามัตจะอื่นมาเทียบให้อยู่ในชั้นเดียวกัน  หลังจากการดื่มชาข้นที่ชงจากนาริโนะในครั้งนั้น ผมจึงสามารถเข้าใจความอร่อยของชาข้น และทำให้สามารถหาความเพลิดเพลินจากการกินชาข้นที่ชงจากชาอื่นๆได้ต่อมา

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s