ส่องตระกูลราคุ (ตอนที่ ๑)

Standard

img_genealogy

เมื่อเขียนเรื่องเครื่องถ้วยราคุไปแล้ว ก็คงต้องเขียนเกี่ยวกับคนทำถ้วยราคุด้วย เครื่องถ้วยราคุถือเอา โจจิโร่ เป็นต้นสายของคนทำเครื่องถ้วยราคุ ประวัติในช่วงต้นนี้มีความคุลมเครือและไม่ชัดเจนอยู่ไม่น้อย โจจิโร่ คนนี้เดิมทีเป็นช่างทำกระเบื้องทำหลังคา ไม่ทราบปีเกิดที่แน่นอน มีบิดาชื่อ อาเมยะ (「飴屋」「飴八」「阿米也」)เป็นชาวจีน เกิดในช่วงราชวงศ์หมิง ในที่บางแห่งว่ามารดาชื่อ ภิกขุนี (比丘尼) เนื่องจากไม่มีบันทึกละเอียด เดากันว่าน่าจะเป็นคนที่มาจากชนชั้นล่าง ทางสายบิดาเป็นผู้มีความชำนาญในการทำกระเบื้อง เครื่องถ้วยที่เผาด้วยอุณหภูมิต่ำ ตามแบบหัวหนานสามสี (華南三彩) ซึ่งเป็นเครื่องเคลือบเนื้ออ่อน แต่น้ำเคลือบมีความแกร่ง ทำกันทางใต้ของแม่น้ำฮวาย (淮河) ได้แก่พื้นที่แถบกวางตุ้ง กวางสี ไหหลำ เป็นต้น ที่ตั้งแหล่งเตาเผาไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด คาดว่าน่าจะอยู่ทางเฉวียนโจว (泉州) มณฑลฮกเกี้ยน เครื่องถ้วยหัวหนานสามสีนี้ ได้ส่งออกเครื่องถ้วยไปยังญี่ปุ่น ในระหว่างช่วงคริสต์ศตวรรษที่ ๑๖ ถึงกลางคริสต์ศตวรรษที่ ๑๗ และมีอิทธิพลต่อการทำเครื่องถ้วยเกียวโต และและเครื่องถ้วยเกนไน (源内焼)

เนื่องจากริคิวเป็นคนสำคัญในศูนย์กลางอำนาจ มีอิทธิพลต่อการกำหนดเทรนของแฟชั่นชาในยุคนั้น เมื่อ โจจิโร่ สร้างถ้วยชาขึ้นตามคำขอของริคิว และถือกันว่า โจจิโร่ ถ่ายทอดความงามแบบซาบิตามแนวคิดริคิวลงในรูปทรงของถ้วยชาได้สำเร็จ ถ้วยที่สร้างขึ้นจึงขึ้นแท่นทางด้านความงามติดกระแสแฟชั่นริคิว

ถ้วยที่ขึ้นชื่อของจิโร่ได้แก่ชุดที่เรียกว่า “ถ้วยทั้งเจ็ดของริคิว” หรือ “ถ้วยทั้งเจ็ดของโจจิโร่” ได้แก่ ถ้วยราคุสีดำ ชื่อ โองุโระ, โตโยโบ และฮาจิฮิรากิ (大黒・東陽坊・鉢開)และถ้วยราคุสีแดงชื่อ ฮายะฟุเนะ, คิมาโมริ, รินไซ และ เคนเงียว (早船・木守・臨済・検校) ในถ้วย ๗ ใบนี้พบในปัจจุบันเพียง ๓ ใบ คือ โองุโระ, โตโยโบ และฮายะฟุเนะ ภายหลังทางสำนักโอโมเตะเซงเกะได้จัดชุดถ้วยทั้งเจ็ดของโจจิโร่ขึ้นใหม่ ถ้วยราคุสีดำ ได้แก่ คันเคียวะ, มุคิงุริ, ฮาริยะ, คาซะโอเระ และมุระซาเมะ (閑居・ムキ栗・針屋・風折・村雨) ส่วนชามราคุสีแดงได้แก่ ทาโรโบ และจิโรโบ (太郎坊・次郎坊)

หลังจาก โจจิโร่ ได้หลานสาวของ ทานากะ โซเค เป็นภรรยา งานทำถ้วยก็ถูกถ่ายมาอยู่ในมือของ ทานากะ โซเค และลูกชายทั้งสอง คือ โซมิ (ลูกคนโต และพ่อตาโจจิโร่) และโจเค ลูกคนรอง รู้กันว่า ทานะกะ โซเค มีความสนิทสนมกับ เซนโนะ ริคิว (ปรมาจารย์คนสำคัญของลัทธิชาญี่ปุ่น) ทานากะ โซเค อาจเป็นคนเดียวกับ โซเค ซึ่ง เป็นลูกของริคิวที่เกิดกับภรรยาคนที่ ๓ และ ยังใช้ชื่อสกุล ทานากะ เช่นเดียวกันกับชื่อสกุลของ ริคิว อีกด้วย

52132_Raku-Seals

ทานะกะ โซเค ภายหลังได้รับตราทองคำจารึกคำว่า “ราคุ” จากโตโยโทมิ ฮิเดโยชิ จึงใช้ชื่อตระกูลราคุ และก็เป็นคนแรกที่ประทับตราราคุลงบนถ้วยที่ทำขึ้น เครื่องถ้วยราคุ จึงมักปรากฏตราประทับ “ราคุ” ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s