มุมมองของลัทธิชา

Standard

“ ผู้ไม่อาจตระหนักถึงความเล็กน้อยในความยิ่งใหญ่ของตน มักมองข้ามความยิ่งใหญ่ในสิ่งเล็กน้อยของผู้อื่นโดยง่าย” เป็นมุมมองที่ โอกาคุระ เทนชิน กล่าวไว้ในหนังสือว่าด้วยชา

ด้วยมุมมองดังกล่าว ริคิว ปรมาจารย์ผู้ลงรากลัทธิชา จึงเข้าไปหาความเรียบง่าย ออกจากความอลังการ, เข้าไปหาความจน ออกจากความฟุ้งเฟ้อฟุ่มเฟือย ชี้ชวนให้ทุกคนมองลงไปยังคนข้างล่าง แทนที่จะทะเยอทะยานมองไปยังฐานะอันสูง เพราะด้วยมุมมองอย่างโลกๆที่มองไปยังฐานะอันสูง ชีวิตจึงเป็นเรื่องไล่ตามความสุข โดยไม่เห็นปลายทางที่จะได้ครอบครองและลิ้มรสความสุข หากแต่มองหาความดีงาม ความสุข อันเป็นคุณค่าที่ยิ่งใหญ่ ในความจน ความกันดาร ความไม่สมประกอบอย่างโลกๆต่างหาก ที่อาจจะทำให้คนในทุกสถานะอาจจะได้มีโอกาสลิ้มรสความสุขความงามได้ การศึกษาลัทธิชาด้านหนึ่งจึงเป็นการขัดเกลา และบ่มเพาะให้เกิดดวงตาที่อาจจะเห็นความงามที่ตกหล่น ซ่อนเร้น แม้ในที่ที่แร้นแค้นและขัดสน

มุมมองดังกล่าว สำหรับปุถุชนแล้ว เป็นอุบายในการฝึกให้อยู่สุขให้ได้ในปัจจุบันขณะ ไม่เป็นผู้ที่หนีปัญหา ไม่เป็นผู้หนีทุกข์ ชนิดที่ชีวิตมีความทุกข์ก็วิ่งเข้าวัดไปถือศีลสวดมนต์ ซึ่งเป็นการปลีกออกไปจากทุกข์ชั่วคราว ไม่ใช่อยู่สุขได้ท่ามกลางความทุกข์ สำหรับผู้ปกครองแล้ว หากขัดเกลาให้เกิดมุมมองนี้ได้ เขาจะเป็นคนเห็นคุณค่าและความสำคัญของคนตัวเล็กตัวน้อยปลายอ้อปลายแขม เป็นผู้ปกครองที่เบียดเบียนกดขี่น้อย สำหรับฮิเดโยชิ ซึ่งไต่เต้ามาจากคนไร้สกุลรุนชาติ จนถึงผู้เผด็จอำนาจสูงสุดของประเทศ คงมีสันดานที่สวนทางกับมุมมองดังกล่าวของริคิวไม่น้อย ดังเห็นได้จากรสนิยมอันอลังการ ฟุ้มเฟือย ราวกับเศรษฐีใหม่ขี้อวดที่สร้างห้องชาที่ล้วนไปด้วยทองคำสูงค่า เพื่ออวดความมี ความทะเยอทะยานในการแผ่อำนาจอิทธิพลคิดยึดเกาหลี และจีน สิ่งที่ริกคิวพยายามชี้นำ และกล่อมเกลาฮิเดโยชิ ที่มีฐานะเป็นเจ้านาย จึงเป็นยาขมของฮิเดโยชิไม่น้อย และความไม่ราบรื่นของความสัมพันธ์จากทัศนคติที่สวนทางกันของคนทั้งสองจึงไม่อยู่เหนือความคาดหมาย ฮิเดโยชิคงรู้สึกถูกถอนรัศมีบ่อยครั้งจนเป็นปัจจัยนำไปสู่การสั่งให้ริกคิวคว้านท้องในที่สุด

บทกวีที่สะท้อนมุมมองนี้บทหนึ่งคือบทที่รจนาโดย ฟุจิวาระ อิเอทากะ

แด่ผู้หมายชมเพียงซากุระ

ข้าพเจ้าจะชวนยล

ฤดูใบไม้ผลิของบ้านป่าบ้านเขา

หญ้าเขียวที่แทงขึ้นหว่างหิมะ

 

บทกวีนี้มีความว่า ในช่วงที่ก่อนดอกซากุระบาน ถ้าตั้งใจจะชมความงามของฤดูใบไม้ผลิ โดยหวังจะชมแค่ซากุระ คงจะหาชมไม่ได้ หากแต่ในช่วงที่หิมะยังเหลือนี้ ถ้าอยากจะหาความงามของฤดูใบไม้ผลิละก็ ควรมองหาจากในบ้านป่าบ้านเขา ที่หญ้าเล็กๆสีเขียวสดที่เริ่มแทงยอดขึ้นมาระหว่างหิมะ นั่นแหละคือความงามในฤดูใบไม้ผลิที่อาจจะหาได้ในช่วงเวลาที่ไม่เอื้ออำนวยเช่นนี้

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s